hooyooyinka Dila Caruurtooda.

0
365

Dumar badan ayaa sannadkastaa la hor geeyaa maxkamadaha Ruushka, iyagoo lagu eedeynayo in ay caruurtooda dileen. Kuwa la dacweeyay waxaa ka mid ah hooyooyiin dhalay caruurtooda waxay u badan yihiin kuwo horumar ka gaaray ganacsiga.

Dabcan, ma ahan dhibaato ku kooban Ruushka oo keli ah. Sida ay sheegeen khubarada caafimaadka maskaxda ee Mareykanka waxay qiyaasayaan in qof ka mid ah afartii hooyaba in ay ku fakarto in ay disho canuggeeda.

Laakiin, Ruushka, si la mid ah dalal kale oo badan, waxaa ka jiray dhaqan ah barashada sida nolosha loogu badbaado, aysanna wanaagsanayn in aad ka hadasho caafimaadka maskaxda – waa inaad noloshaada sii wadataa.

Dhacdooyiinkan waxaa ka muuqdo walbahaarka foosha ka dib oo si joogto ah u soo noqnoqda ee aan la daweyn ama laga hortagin. Sidoo kale qaraabada dhow ayaa ku fashilma in ay fahmaan dhibka hooyada haysta illaa musiibo ay dhacdo.

Dhaqamada aan laga hadlin

Weriyayaal ka tirsan Laanta Ruushka ee BBC, Olesya Gerasimenko iyo Svetlana Reiter, ayaa la hadlay qaar ka mid ah dumarka Ruushka si ay u ogaadaaan sababta ay hooyooyiinka u dilayaan caruurtooda.

Baaritaankooda wuxuu daboolka ka qaaday sida aan ugu baahannahay baabi’inta dhaqamada ku gedaaman hooyonimada iyo in la joojiyo caadooyiinka lama taabtaanka ah si looga doodo xaqiiqooyiinka dhaawacaya inta badan dumarka. Taas waxay badineysaa fursadda ah in laga fogaado in hooyada ay canugeeda disho.

Illustration

Alyona

Alyona, waxay ku taqasustay dhaqaalaha, si farxad leh ayay u guursatay seygeeda Pyotr, iyagoo faraxsan ayayna sugayeen in canugooda uu dhasho.

Dhar ayey u iibiyeen ka hor intuusan dhalan, waxay Alyona aadi jirtay iskuul lagu barto umusha. Balse marna looma sheegin dhibaatada maskaxeed ee gabar ugub ah la kulmi karto foosha ka dib.

Ka dib markii canugga uu dhashay, Alyona hurdo la’aan ayaa ku dhacday, waxayna sheegtay in ay u adkeysan wayday.

Waxay isu badasha dhibaato maskaxeed, haddana dhaqtar bartay cilmu-nafsiga ayaa dawo siiyay xaaladeedana way soo hagaageysaa.

Maalin ayuu Pyotr oo ka yimi shaqada wuxuu arkay canuggooda oo 7 bil-jir ahaa oo Mayd ah oo dhexyaalla Musqusha. Xoogaa ka dib ayuu Alyona ka helay haro qarkeeda.

Ka dib markii canugga ay biyo ku dishay ayey iyaduna cabtay hal dhalo oo ah Vodka, waxayna dooneysay in ay biyaha ku dhimato, wayna suuxday.

Illustration

Hadda dacwad maxkamadeed ayaa ku socota.

Murugsane Pyotr, wuxuu aadey dhageysi kasta oo ku saabsan kiiska Alyona, wuxuuna isku deyayaa inuu qanciyo iyadoo miiska dacwada fadhisa.

Waxaa lagu qanciyay in arrintan laga baaqsan karay haddii qof uun uu Alyona u sheegi lahaa walbahaarka dumarka ee dhalmada ka dib.

“Ma aysan niyad xumayn, dhibaatada xannuunka maskaxda ayuunbaa saameeyay,” ayuu yiri.

“Haddii dhaqtar fiican ay la kulmi lahayd, haddii aniga aan cisbitalka geyn lahaa markii ay i weydiisatay, tani ma aysan dhici lahayn.”

Laanta dembi baarista Ruushka ayaa sheegtay in 80% boqolkiiba dumarka ay arkaan dhaqaatiir ka hor inta aysan dilin caruurtooda iyagoo ka sheeganaya madax-xanuun, hurdo la’aan iyo caado wareer.

Illustration

Maxay yihiin?

Sida uu dhigayo sharciga Ruushka, arrintan waxaa lagu baarayaan dembiyada aan laga hadlin ee loo yaqaano dilka Ilmaha – Hooyo disha canug ay iyadu dhashay.

Waxaa kaloo jiro neonaticide – marka hooyadu disho canug aan weli ka bixin umusha iyo infanticide (marka uu canugga ka yaryahay laba sano).

Dalka Ruushka, illaa 33 dumar ayaa sannadkii 2018kii la horgeeyay Maxkamad iyagoo ku eedeysan dembiyo ah dilka caruurta.

Qaar ka mid ah dadka ku taqasusay arrimaha dembiyada waxay sheegayaan in sideed jibbaar ay ka badan yihiin intaa, balse aan weligood loo soo gudbin maxkamad.

“Seddax ka mid ah afarta sawiir ee qeybtan cisbitaalka waxaa bil kastaa ku seexda hooyooyiin dilay caruurtooda,” ayey tiri Margarita Kachaeva, oo ah baare sare oo dhanka maskaxda ah, sidoo kalena hoggaamisa machadka cilmi baarista Moscow ee Serbsky.

Xisaabiye, macallim, dumar aan shaqeyn, lataliye arrimaha bulshada, shaqaale maqaayadeed, naqshadeeye xafladaha iskuullada, hooyo qoys aad u ballaaran, shaqaale dukaan – Dhammaan 30ka dumar ee sheekooyiinkooda ay BBC aragtay waxay leeyihiin xirfado kala duwan.

Inkastoo sumadeyn been ah ay jirto, dumar badan oo caruurtooda dilay waa la qabaa, waxay haystaan guryo, Shaqooyiin, balwadna maa lahan.

Dhaqaatiirtu waxay ka warhayaan ka dib foosha in xanuun maskaxeed oo qarsoon uu soo baxayo.

Dumarka waxaa ku dhici kara xannuun aan la ogeyn oo maalin kasta aan la arag, balse waxaa soo kicin kara seddaxdan xaaladood middood – Uurka, foosha iyo caadada.

Illustration

“Eeg, waxaan u maleynayaa in canugeyga aan dilay.”

Anna oo 38-jir ah, waa macallim. Wiilasheeda 18 iyo 10 sano jirrada ah waxay isha ku hayeen dhalashada gabadha yar ee waalidkoodu muddada ku taamayeen.

Balse 7 July 2018, iyada ayaa u yeeratay gaariga gurmadka degdegga ah. Xanuun daran ayay dareemeysay tan iyo ka hor foosha, xaaladduna way ka sii dartay.

Anna waxay dareentay in aysan u adkeysan karin; Dhaqtar Cilmu-nafsi ayaa u sheegay in ay nasato oo ay isdejiso. Intuu ninkeeda ku maqnaa shaqadiisa Moscow, waxay canugga uga tagtay deriska, waxayna u sheegtay in ay sariir u soo iibineyso.

Taasi bedelkeeda, waxay aaday qabriga hooyadeed. Maalintii xigtay, iyadoo caga-cad ayay baxday, waxayna sidatayo gabadheeda yar, booliskana uma sharixi karto qofka kasoo celiyay halkii ay ku socotay.

Sodohdeed ayaa guriga ku celiysay, sida ay maxkamaddu sheegtay waana xilligaas marka ay isku deyday in Anna ay canugga ku caburiso barkin.

Markii ambalaasta ay timi, 7 July, Anna waxay dhatarka ku tiri, “eeg waxaan u maleynayaa in gabadheyda aan dilay.”

Dhaqaatiirta waxay ku dadaaleen in canbuga ay dib ugu soo celiyaan inay neefsato, Waxayna cisbitaalka seexiyeen Anna.

Waxaa ku dhacay xanuun ay dhaqaatiirta ku sheegeen in ay kala garan waysay waxa ay ku fakareyso, waxa ay dareemeyso iyo waxa ay rabto dabeecad ahaan, taas oo ku hoggaamisay fikrad xumo.

“Waa inaad fahantaa, ma ahan waali dhab ah. Haweeney dishay canugeeda oo maskax ahaan jiran, waxaa suuragal ah in nolol caadi ah oo buuxda ay ku nooleyd ka hor inta aysan dhibaatadu geysan,” ayuu ku sharaxay Dr Kachaeva.